|
Geschiedenis
Artikel Groei & Bloei, 2001PASSIFLORA, een bijzonder tuincentrum.Nederland kent honderden tuincentra. Er komen nog steeds nieuwe bij, maar sommige zijn ook zomaar weer verdwenen. Het valt niet mee om tussen deze enorme hoeveelheid de aandacht van het publiek te trekken en vast te houden. Op het terrein van Maartenswouden in Drachten staat al bijna tien jaar een uniek tuincentrum. De naam is Passiflora. Zich profileren en geld verdienen is niet in eerste instantie de doelstelling van dit bedrijf. Passiflora is voor de verstandelijk gehandicapte deelnemers een plek, waar ze samen met anderen de ruimte krijgen om in de natuur bezig te zijn. Maartenswouden is een zorginstelling voor verstandelijk gehandicapten. Midden op het terrein bevond zich altijd al een kas met een stukje land, waar deelnemers onder begeleiding konden werken.Jolanda en Tijs, allebei activiteitenbegeleider met een tuinbouwschoolachtergrond, hebben er aan bij gedragen dat Passiflora is uitgegroeid tot een volwaardig tuincentrum annex kwekerij. Sinds drie jaar worden ze bij hun werkzaamheden ondersteund door Wiebe en André. Hun aanbod van vaste planten is zeer de moeite waard. Tijdens de lentemarkt, de zaterdag voor moederdag , is er ook een ruime keus aan éénjarigen. Juffertjes in’t groen, verschillende tabaksplanten, cosmea, kattesnorren,meerder soorten salvia’s, enzovoort, enzovoort. Jolanda, die het leuk vindt om steeds weer eens iets nieuws uit te proberen, haalt de zaden overal vandaan. Behalve planten, wordt ook open haardhout verhandeld. Het hout, dat voor een deel van het terrein komt en deels wordt ingekocht, wordt hier gezaagd en gekloofd.
Deelnemers En dan zijn er de deelnemers. Met elkaar zestien, die regelmatig op het tuincentrum aanwezig zijn. Ze wonen niet allemaal op het terrein van Maartenswouden, maar ook wel in een sociowoning, in een gezinsvervangend tehuis of gewoon thuis bij hun ouders.Om bij Passiflora te kunnen werken moeten ze zich eerst aanmelden bij dagbesteding. In de praktijk komt het er op neer, dat ouders of de begeleiding van een woongroep dit regelen. Vervolgens wordt er gekeken, waar de persoon affiniteit mee heeft, wat zijn mogelijkheden en handicaps zijn en welke begeleiding er nodig is. Voor het werken bij Passiflora is het een voorwaarde om in een groep te kunnen functioneren en er moet sprake zijn van enige zelfstandigheid. Ze moeten er ook tegen kunnen, dat er “vreemde” mensen(klanten) komen. Maar in principe is iedereen, die ruimte nodig heeft en graag buiten werkt, welkom. Wat er gepresteerd wordt is niet echt belangrijk. Er zijn ook jongens bij, die weinig kunnen , maar genieten van “naar het werk gaan”. Werken Om echt een indruk te krijgen van hoe er op Passiflora gewerkt wordt, heb ik een ochtend meegelopen. Zo’n ochtend begint gewoonlijk om negen uur met een kopje koffie in de kas. Ondertussen komen de jongens binnen.In de hoek staat een kist vol met afleveringen van Groei& Bloei . Aan de staat, waarin deze verkeren is duidelijk te zien dat er veelvuldig in gekeken wordt. Na de koffie gaat iedereen aan de slag. Acht jongens zijn er vandaag. Ik ga met Johannes takken afvoeren naar de takkenbult en onkruid naar de composthoop. We hebben allebei een kruiwagen. Aan de manier waarop Johannes met een riek de takken erin gooit, kun je zien dat hij het vaker heeft gedaan. Misschien vroeger thuis ook wel. Hij komt van een boerderij. Een musje wipt zijn kruiwagen in. Johannes is onmiddellijk afgeleid. Hij legt zijn riek neer en volgt de mus met zijn ogen. Die vliegt door de uitgang van het tuincentrum een hoge berk in. Johannes loopt ook een eindje die kant op en dan bukt hij zich om iets op te rapen. Het is een heel dun takje met nog één blaadje er aan. Hij trekt het blaadje eraf , terwijl hij met een verre blik voor zich uit kijkt. Alsof hij op iets wacht. ”Kom”, zeg ik, “we gaan de kruiwagens wegbrengen”. Johannes voorop, zo lopen we met onze kruiwagens vol onkruid naar de composthoop. Onderweg komen we langs Auke. Hij is aan het houthakken. Hij doet het bedachtzaam en heel secuur. Achter hem staat Edwin tegen een boom aangeleund. Ik hoor Auke tegen hem brommen, dat hij ook eens wat moet doen. “Wat dan, wat dan?” roept Edwin. Dat kom ik niet meer te weten, want Johannes staat ineens stil met zijn kruiwagen. Ik vlieg bijna over hem heen. Hij zegt iets , maar ik versta het niet goed. “Koffie?” raad ik. Johannes lacht breeduit. “ Nog één kruiwagen, dan gaan we koffie drinken” . En dat doen we. Op weg naar de kas zien we Robert druk bezig tussen de planten. Robert is iemand, die regelmatig de Groei & Bloei bestudeert. Hij is de enige die veel plantennamen kent en er ook vaak iets over vertelt. “Kom je ook Robert? “ roept Jolanda. “Er is koffie”. Als we allemaal zitten, zien we Siemen nog buiten lopen met een grote kuipplant in zijn armen. Dat is wat Siemen de hele morgen doet. Kuipplanten vanuit de kas naar buiten brengen.Tegen twaalven wordt er nog even een extra pauze ingelast, want de bakker heeft een enorme oranjekoek afgeleverd. Van de moeder van Freddy. Freddy is er niet vandaag, maar hij is jarig geweest . Zodoende. Ruimte en rust Wat voor effect heeft het tuinieren op de verstandelijk gehandicapte deelnemers van Passiflora? “ Dat verschilt per persoon” ,zeggen Tijs en Jolanda. “ Maar over het algemeen geldt, dat mensen hier veel ruimte krijgen. Figuurlijk, maar vooral ook letterlijk. Sommige jongens die thuis problemen geven, doen het hier prima. Ze gaan naar hun werk in een mooie omgeving en ze komen andere mensen tegen. Bovendien kunnen ze hier hun energie kwijt. Bijvoorbeeld door hout te zagen en te kloven of met kruiwagens te sjouwen. Alleen het voortdurend buiten, met de natuur bezig zijn, werkt vaak al rustgevend. Wat dat betreft onderscheiden ze zich niet van de gemiddelde hobby-tuinier.Natuurlijk wordt er rekening gehouden met het niveau van de verschillende jongens. Het scheelt enorm, als ze taakbesef hebben. Sommigen hebben dat minder of bijna helemaal niet. Dan is het moeilijker om ze bezig te houden en er voor te zorgen dat het werken hier een voor hen zinvolle activiteit is en blijft.” Klanten “Waarom zou een Groei & Bloei-consument hier planten moeten gaan kopen?” vraag ik aan Tijs, die onmiddellijk zijn antwoord klaar heeft.“ Wij verkopen mooie, sterke, aparte vaste planten en dat geldt ook voor de éénjarigen, die we in het voorjaar aanbieden. De ligging van het tuincentrum is prachtig. Maartenswouden is een fraai complex met veel groen. De mensen zijn hier buitengewoon vriendelijk. En dan bedoel ik juist ook de deelnemers. Ze vinden het fijn om klanten te ontvangen. Men is enthousiast en gastvrij. Je hoeft hier niks te kopen. Gewoon rondkijken is ook prima. Iedereen is heel gemoedelijk en er is altijd gelegenheid voor een praatje. Hoe meer klanten hoe liever, want we willen de deelnemers zoveel mogelijk het gevoel geven, dat ze gewone werknemers zijn in een gewoon tuincentrum.”
Petra de Jong
Planten Passiflora
Artikel Wonen&Co, 2005
Vaste planten en siergrassen. Daar hebben ze zich bij Passiflora in Drachten op toegelegd. Passiflora Vaste Planten is een tuinproject van de Friese zorginstelling Talant. In een fraaie siertuin met vaste planten werken zo'n zeventien verstandelijk gehandicapten. Met z'n allen verzorgen ze de tuin, potten ze plantjes op en regelen ze de verkoop. Passiflora zit aan de Overstesingel 5 n is open van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur. Passiflora houdt 17 september trouwens een nazomermarkt. |
|
|
Passiflora Breeduit Bedrijfsportret 25 mei Johannes heeft de camera opgemerkt en blijft verwachtingsvol dralen. ‘Ga nu maar eerst een bakje koffie drinken dan maken we straks een foto als je aan het werk bent.’ Tevreden gesteld door de belofte van activiteitenbegeleider Tijs Venema vertrekt Johannes naar de plantenkas voor de koffiepauze. ‘Geweldige vent’, kijkt Tijs hem na. ‘Wij werken al 22 jaar samen op de kwekerij. Hij is niet snel, maar wat hij doet gebeurt uiterst geconcentreerd en zorgvuldig.’ Johannes is een van de 18 verstandelijk gehandicapte werknemers van Passiflora, tuincentrum annex plantenkwekerij op het terrein van zorginstelling Talant aan de Overstesingel. Van werknemers mag je eigenlijk niet spreken, corrigeert Tijs, het zijn cliënten. ‘Zinvolle dagbesteding voor onze cliënten staat bij Passiflora voorop, maar ik kan niet ontkennen dat we een hier een heel aardig bedrijfje hebben. Het is wat uit de hand gelopen.’ Lekker buiten werken in het groen was ooit de oorspronkelijke gedachte achter Passiflora. Dat is het nog steeds, cliënten zijn belangrijker dan klanten, maar door de inzet en het vakmanschap van Tijs en zijn collega’s Jolanda en André is de braakliggende hectare van toen in de loop van de jaren omgetoverd tot een volwaardig tuincentrum. Het aanbod van 200 soorten vaste planten, de passie van Tijs, is nergens in Drachten zo uitgebreid. Johannes heeft intussen zijn koffie op en komt bij Tijs even een knuffel halen voordat hij weer de gekleurde etikettenstaafjes in de potten met planten steekt. ‘Bij elke kleur hoort een prijs. Johannes maakt ze nu klaar voor de verkoop, maar er lopen ook cliënten rond die zelfstandig met klanten kunnen afrekenen. Wij zoeken werk wat past bij hun niveau. Wat overigens niet wil zeggen dat cliënten met minder beperkingen ook vanzelfsprekend makkelijker te bedienen zijn. Die zijn dikwijls weer wat kritischer. Je moet hier geduld hebben, maar dat is plantenkwekers wel toevertrouwd.’ Passiflora heeft twee hoofdactiviteiten, naast het tuincentrum ligt de houtkloverij waar dikke boomstammen tot haardhout worden verwerkt. Het kloofgroepje kan voorlopig vooruit na de rooibeurt op het instellingsterrein voor het plan Suderwyck. Eigenlijk is kloven de winteractiviteit, legt Tijs uit, in het voorjaar en de zomer ligt de nadruk op de werkzaamheden in de kwekerij. ‘Maar ze mogen kiezen. Als zij lekker willen kloven, is het ook goed.’ Daar is Johannes weer. Zijn kist is leeg en hij is toe aan de volgende. Samen met Tijs sjouwt hij een nieuwe kist naar zijn werkplek, de picknicktafel. Of hij niet liever in de schaduw zit, informeert Tijs. Nee, het is prima zo in het zonnetje, Johannes zet zijn Passiflorapet wel op. Sinds kort heeft het team ondersteuning van Rick en Hester, twee medewerkers van Caparis. Het is de bedoeling dat zij met een ploegje de tuinen gaan onderhouden van de dagbestedinghuizen in het Himsterhout. Onlangs hebben Rick en Hester met een paar cliënten al de toegangsrotonde beplant met groen uit de eigen kwekerij. ‘Een plannetje van Jolanda, zo geven wij weer iets terug aan de samenleving,’ glimlacht Tijs. ‘Maar het idee erachter gaat dieper. Zes van onze cliënten gaan dit jaar voor het eerst naar het Aoc in Leeuwarden. Zij kunnen misschien, met de praktische hulp van Rick en Hester, weer doorgroeien naar een begeleide baan bij Caparis.’ Terwijl Tijs de plannen toelicht, klaagt Walter, met oorbeschermers in de hand, dat zijn grasmaaimachine zo’n herrie maakt. Tijs ziet het even aan en prompt komt Hester op Walter toelopen. Gedecideerd wijst ze hem op de oorbeschermers, die moeten wel op zijn hoofd. O ja, Walter weet het weer. Walter maait de toegangspaden langs de toontuinen waar Passiflora een keur aan beplantingsmogelijkheden laat zien. Bijzondere soorten als het ooievaarsbekje en het Zeeuws knopje combineren fraai met siergrassen. ‘Bij ons vind je geen coniferen of heide’, waarschuwt Tijs. ‘Wij concentreren ons op de buitenplanten. Maar klanten kunnen ook rustig even binnenvallen voor een praatje, of simpelweg genieten van de tuin.’ Hij nodigt iedereen uit om vooral op 15 september langs te komen, dan houdt Passiflora de jaarlijkse nazomermarkt als de tuin op zijn mooist is. Zorgtuin vol passie Appie weet niet precies of hij nu twintig of zesendertig is. Maar wat doet het er ook toe. Wel weet hij dat kwekerij Passiflora Vaste | |
|
|